در هنگام پاك ساختن اعضا به آب پاكيزه كن دل خود را به تقوا و يقين « 1 » . و حضرت امام رضا عليه السلام فرمودند : از براى آن امر به وضو شده كه بنده پاك باشد در هنگامى كه در برابر خدا بايستد و با وى مناجات كند . و از براى آن امر به وضو شده كه فرمانبردار خدا باشد در حالتى كه از پليدى و نجاست پاك باشد ، با آنكه وضو سستى را مىبرد و خواب را منع مىكند و دل را پاكيزه مىسازد « 2 » از براى ايستادن نزد خداى عزّ وجلّ . و از براى آن بر رو و دستها و سر و پاها « 3 » واجب شده كه هرگاه بنده در برابر خداى عزّ وجلّ مىايستد چيزى چند از اعضاى او ظاهر مىباشد كه شستن آنها واجب است ، زيرا كه به روى « 4 » سجده و خضوع مىكند و به دست سؤال مىكند و آثار رغبت و خوف و تضرّع در حالت دعا به دست مىباشد و به سَر استقبال خداى عزّ وجلّ مىنمايد در حالت ركوع و سجود و به پاها مىايستد و مىنشيند . و سبب در اينكه در جنابت امر به غسل شده و در خلوت رفتن « 5 » امر به آن نشده آن است كه جنابت از نفس انسان حاصل مىشود و چيزى است كه از تمامى جسد بيرون مىآيد . و خلوت رفتن از نفس انسان نمىباشد بلكه غذايى است كه « 6 » از راهى داخل مىشود و از راهى بيرون مىرود « 7 » . و در روايتى « 8 » ديگر آن حضرت فرمودند : علّت تخفيف در بول و غايط آن است كه بيشتر از جنابت واقع مىشود و دايمى مىباشد ، پس خداى عزّ وجلّ در اين به وضو

--> ( 1 ) . مصباح الشريعة : 128 باب 60 . ( 2 ) . a + و . ( 3 ) . پاها / a پا . ( 4 ) . به روى / s بر روى . ( 5 ) . يعنى رفتن به بيت الخلاء . ( 6 ) . m - كه . ( 7 ) . عيون أخبار الرضا عليه السلام 2 : 111 - 112 ضمن باب 34 . ( 8 ) . روايتى / s a روايت .